Nowe przepisy oprócz przygotowania prognozy finansowej jako arkusza wymagają od nas również załączników, m.in. uzasadnień i załącznika przedsięwzięć. Same przedsięwzięcia nie są dla nas niczym nowym, ponieważ przyglądając się dokładnie można znaleźć bardzo dużo podobieństw z załącznikiem WPI (Wieloletnich Programów Inwestycyjnych), który przygotowywaliśmy przez wiele lat. Podstawową zmianą jaką wprowadza nowa uofp (ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009r.) jest zakres czasowy i merytoryczny tego dokumentu. Znany nam WPI był przygotowywany na 3 lata do przodu. Teraz, jeżeli występują zadania, projekty lub umowy które są zawarte np. na 10 lat, to zakres trwania całej prognozy wydłuża się aż do roku zakończenia ostatniego z zadań.

W przedsięwzięciach nie pokazujemy już tylko inwestycji wieloletnich, ale także umowy podpisane na dłużej niż rok bazowy oraz projekty UE, partnerstwa oraz gwarancje i poręczenia wybiegające ponad rok bazowy.

Ważną informacją jest również zapis na temat grupowania oraz ujmowania umów wieloletnich w załączniku, który został przedstawiony w opublikowanej na www.mf.gov.pl metodyce opracowania WPFu
W tej części załącznika wykazuje się wyłącznie te umowy, dla których można określić elementy wymagane art. 226 ust. 3. Z praktycznego punktu widzenia celowe jest odpowiednie grupowanie umów ( w programy, projekty lub zadania), co do których istnieje konieczność określania parametrów określonych w art. 226 ust 3. Jednym z kryteriów potencjalnego grupowania umów może być kryterium jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za realizację lub koordynującej wykonywanie przedsięwzięcia. Warto jednocześnie zaznaczyć, że z grupowaniem umów wiąże się kwestia upoważnień do zaciągania umów. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na art. 228 ust. 1 pkt 2 ufp, który odrębnie definiuje możliwość przekazywania upoważnień do zaciągania zobowiązań w związku z realizacja przedsięwzięć (art. 228 ust. 1 pkt. 1 ufp). Umów na czas nieokreślonych lub takich, dla których nie jest możliwe określenie łącznych nakładów finansowych (np. umowy na dostawę wody, energii elektrycznej), nie wykazuje się podobnie, jak umów o pracę ani innych umów o podobnym charakterze. Do takich umów zastosowanie znajdzie art. 258 ust. 1 pkt 3 ufp.

Ideą tego zapisu jest racjonalizacja załącznika przedsięwzięć tak, aby nie wykazywać kilkuset umów o tym samym charakterze w jednej jednostce. Wymagane jest również określenie dla przedsięwzięcia podstawowych kryteriów opisanych w art. 226 ust. 3, więc aby umowa była przedsięwzięciem musi mieć:

• określony termin realizacji, ponad rok bazowy (umów bezterminowych i rocznych nie ujmujemy)
• określone łączne nakłady finansowe (umów bez wartości nie ujmujemy)
• planowane limity wydatków na każdy rok (umów, w których nie jesteśmy w stanie określić wydatków na poszczególne lata nie ujmujemy)
• określony limit zobowiązań

W przeciwnym wypadku danej umowy nie ujmujemy jako przedsięwzięcie.
Oprócz tych parametrów należy podać jeszcze nazwę, cel i jednostkę realizującą. Oczywiście kryteria te musi spełniać każde przedsięwzięcie, nie tylko umowa, lecz w pozostałych problem klasyfikacji raczej nie występuje.

Ważny jest również załącznik „Wartości początkowe”, który zawiera informacje ze sprawozdań sprzed trzech lat oraz plan za 3 kw. roku ubiegłego. Dane z tego załącznika służą nam do naliczenia prawej strony wzoru dla roku projektowanego, więc dane te są niezbędne do poprawnego sporządzenia prognozy.

Najważniejszym załącznikiem są objaśnienia, których nie sposób przygotować z automatu lub tabelarycznie, ponieważ tym miejscu trzeba uzasadnić przybrane wartości. Aby załącznik ten był jak najbardziej poprawny warto korzystać z materiałów makroekonomicznych MF, a także z tendencji przyrostowych. Dane takie jak dochody bieżące dość trudno sprecyzować ogółem, warto tu wesprzeć się podziałem na główne źródła dochodów (wpływy z podatków CIT, PIT; wpływy z komunikacji; subwencja oświatowa itp.); daje nam to możliwość skorzystania z innych materiałów oraz z przyrostów, co w dobry sposób pozwoli nam uzasadnić prognozę. Wydatki bieżące są dość podobnym przypadkiem, lecz tu MF z założenia pokusiło się o rozbicie z tym, że w wynagrodzeniach nie wyszczególniono osobno wynagrodzeń edukacji, dla której można przyjąć coroczny przyrost ustawowy, a pozostałym tendencję.

W publikacjach i internecie pojawia się wiele artykułów oraz informacji na temat jak przygotować WPF; postanowiliśmy przedstawić Państwu naszym zdaniem najbardziej wiarygodne z nich, które mogą wyjaśnić wiele nieścisłości. Począwszy od podstawowych dokumentów publikowanych na stronie www.mf.gov.pl:

wpf-metodyka_opracowania-22_06_10.PDF – oficjalna publikacja MF na temat przygotowania załączników do WPFu

Wytyczne dotyczące założeń.PDF – Zbiór informacji o wskaźnikach makroekonomicznych niezbędnych do przygotowania prognozy.

Oraz załączniki do tej informacji:

tablica1.podstawowe_wskazniki_makro.PDF

tablica_2_techniczny_scenariusz_temp_wzrostu_pkb_i_cpi.PDF

tablica_wskazniki_na_lata2010-2014.PDF

tablica_wskazniki_na_lata_2015-2040.PDF

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r_ o finansach publicznych

Ponadto proponujemy przeczytać artykuł Pani Ewy Człopińskiej, Finanse Komunalne nr 5/2010. http://www.samorzad.lex.pl/czytaj/-/artykul/wieloletnia-prognoza-finansowa-w-jednostkach-samorzadu-terytorialnego
A także artykuł INSE autorstwa dr. Michała Mackiewicza na temat problemów metodologicznych WPFu, Finanse Komunalne 7-8/2010: http://www.samorzad.lex.pl/czytaj/-/artykul/przygotowanie-wieloletniej-prognozy-finansowej--8211-wybrane-problemy-metodologiczne

Przed przystąpieniem do realizacji wieloletniej prognozy finansowej należy zastanowić się nad narzędziami, za pomocą których ją sporządzimy. Można zrobić to w arkuszu kalkulacyjnym, ale łatwiej jest wykorzystać wyspecjalizowany program taki jak PlanB - WPF.

Podczas tworzenia prognozy należy zwrócić uwagę na aspekt powiązania budżetu z WPF. Można traktować to powiązanie jako sprawdzenie zgodności między np. wydatkami bieżącymi objętymi limitem w prognozie, a występującymi w załączniku przedsięwzięć. Jest to dla potrzeb prognozy zdecydowanie za mało. W systemie PlanB - WPF budżet oraz prognoza są ze sobą bezpośrednio połączone. W rezultacie, w przypadku zmiany planu, np. dochodów w budżecie system automatycznie przelicza nam i uaktualnia prognozę w roku bieżącym oraz umożliwia, korzystając ze wskaźników, zaktualizowanie lat kolejnych (w przypadku zmiany wyniku budżetu). System pozwala śledzić zmiany wskaźników nie tylko w przypadku uchwały w sprawie zmiany prognozy, lecz na bieżąco, co znacząco ułatwia zarządzanie budżetem.

Dodatkowe wskaźniki takie jak relacja „doch. Bież. + sprzed. Mająt. - wydat. Bież.)/ doch. Ogółem” dla każdego z lat pozwala nam sprawdzić jak każdy rok ma wpływ na zmianę wskaźnika prawej strony wzoru art. 243 uofp, a co za tym idzie zachowaniem relacji tego artykułu. Ponadto system zawiera otwarty słownik pozycji, dzięki czemu sprosta nawet najbardziej wymagającym.

Ważną funkcją, którą zawiera PlanB-WPF jest ewidencja wykonania prognozy z dokładnością do kwartałów.

Oczywiście oprócz systemu otrzymują Państwo zawsze usługę wdrożeniową, dzięki której nasi doświadczeni wdrożeniowcy skonfigurują Państwu aplikacje w taki sposób, aby nakład pracy do wykonania prognozy był jak najmniejszy, a większość operacji generowała się automatycznie. Zachęcam do dokładnego zapoznania się z ofertą naszego systemu PLANB-WPF